دیر آمناپرگيچ مقدس

بنا بر اطلاعات موجود، تا قبل از پایان قرن هفدهم میلادی در خود شهر اصفهان شش کلیسا و در منطقه ی جلفای نو 24 کلیسا وجود داشت که در حال حاضر از کل این تعداد تنها 13 کلیسا در منطقه ی جلفا باقی مانده است، که در محله های گوناگون جلفا پراكنده اند و هركدام نسبت به جمعیت آن زمان محله کوچک و بزرگ ساخته شده اند.

کلیساهای بنا شده در اصفهان صرفاً یک ساختمان خاص برای انجام فرایض مذهبی نبودند، بلکه شامل مجموعه ای از بناهای مختلف در اطراف ساختمان کلیسا می شدند که کاربردهای علمی و فرهنگی نیز داشتند و کتاب های دستی بسیاری در آنها نوشته شده که در حال حاضر نمونه هایی از آنها در موزه ی کلیسای وانک اصفهان نگهداری می شوند. در محوطه ی اطراف این کلیساها، مدفن روحانیان، بازرگانان و افراد سرشناس ارمنی قرار دارند که بیانگر بخشی از تاریخ ارمنیان جلفای اصفهان است.

ارمنیان مهاجر به اصفهان در حدود پنجاه سال پس از استقرار در این شهر، به فرمان شاه عباس دوم به جنوب رودخانه ی زاینده رود کوچانده شدند. این مهاجران عمدتاً در قسمت جنوبی پل مارون سکنی گزیدند و محله های جدیدی را ایجاد کردند. به این ترتیب، کلیساهایی که آنان پیش از این در داخل شهر اصفهان بنا کرده بودند متروکه و به مرور زمان تخریب شدند. امروزه از این کلیساها تنها نامی و مختصر اطلاعاتی باقی مانده، اما از معماری آنها هیچ گونه اطلاعاتی در دست نیست. معروفترین این کلیساها دیر مریم مقدس است که کتاب های دست نویسی به تاریخ 1634 میلادی از آن به یادگار مانده است...

ادامه مطلب: دیر آمناپرگيچ مقدس

کلیسای هُوسِپ آرِماتاتسی مقدس

کلیسای هُوسپ آرِماتاتسی مقدس، واقع در دیر آمِناپرگیچ مقدس که به کلیسای وانک معروف است، کلیسای جامع ارمنیان اصفهان و جنوب ایران است.

ارمنیان مهاجر به اصفهان پس از استقرار در منطقه­ی جلفا کلیسای کوچکی را در سال 1606م در محل فعلی کلیسای آمناپرگیچ بنا کردند. سال­ها بعد این کلیسا تخریب و به جای آن کلیسای باشکوه فعلی با تلاش­های اسقف داوید در سال 1655م ساخته شد. کار ساخت این کلیسا و تزیینات داخلی آن 9 سال به طول انجامیده. در کتیبه­ی ارمنی­ای که بر بالای سردرِ ورودیِ این بنا قرار گرفته آمده است: «کلیسای آمِناپرکیچ در سال 1655م، در دوران پادشاهی شاه عباس دوم و در زمان جاثلیق فیلیپوس، به دست راهب این دیر، خلیفه داوید و با کمک­های مالی مردم جلفا بنا شد...».

کلیسای هُوسپ آرِماتاتسی مقدس دارای پلانی مستطیل شکل در جهت شرقی  غربی با ابعاد 10.53*14.92متر است که سقف و گنبد آن بر روی قوس هایی که به دیوارهای کلیسا و دو ستون بزرگ متصل به دیوارهای جانبی وصل شده اند تکیه دارد. گنبد اصلی کلیسا دارای دوازده متر ارتفاع و هشت نورگیر است که به صورت دوجداره ساخته شده و فاقد هرگونه تزیینات خارجی است. در سمت غربی گنبد اصلی نیز گنبد قوسی شکل دیگری قرار گرفته.

ادامه مطلب: کلیسای هُوسِپ آرِماتاتسی مقدس

کلیسای اسدوادزادزین (مریم) مقدس

کلیسای آسدوادزادزین (ماریام، مریم) مقدس را در محله­ی میدان جلفا خواجه آوِدیک باباکیان از بازرگانان معروف دوره­ی صفوی در سال 1613م بنا کرد. پلان کلیسا مستطیلی شرقی-غربی از نوع تالارهای گنبددار در معماری ارمنی است. بنا چندین گنبد قوسی شکل کوچک دارد اما گنبد اصلی آن، که دارای چهار نورگیر است، در وسط ساختمان قرار گرفته و به قوس­هایی تکیه کرده که بر روی ستون­های پهن متصل به دیوارهای شمالی و جنوبی قرار دارند. این ستون­ها فضای داخلی کلیسا را به سه بخش مرتبط به هم تقسیم می­کنند. در قسمت شرقی بنا محراب کلیسا واقع شده و در دو طرف آن نیز دو اتاقک مستطیل شکل قرار گرفته است.

مصالح به کار رفته در بنا عبارت­اند از خشت و آجر. دیوارهای داخلی ساختمان با گچ پوشانده شده­اند و بر روی آنها نقاشی­هایی با موضوعاتی از کتاب مقدس به تصویر کشیده شده. اطراف کلیسا، به غیر از سمت شرقی آن، دارای رواقی با بیست ستون از جنس سنگ حجاری شده است که کلیه­ی این ستون ها با قوس­هایی به یکدیگر متصل شده­اند. سطح خارجی قوس­ها با کاشی های لعابدار به رنگ­های مختلف تزیین شده که به زیبایی نمای خارجی کلیسا افزوده است. در محوطه­ی این کلیسا بناهای مختلفی قرار داشته­اند. در سال 1848م در قسمت غربی کلیسا و بالای ورودی آن نیز برج ناقوس خانه ساخته شده. در مجاورت ضلع جنوبی بنا هم نمازخانه­ی کوچکی به نام استپانوس قرار دارد. کلیسای هاکوپ مقدس نیز در نزدیکی و در داخل حیاط این کلیسا واقع شده است.

ادامه مطلب: کلیسای اسدوادزادزین (مریم) مقدس

کلیسای بـِتقـِحـِم مقدس

کلیسای بـِتقـِحـِم مقدس واقع در خیابان نظر و در مجاورت کلیسای آسدوادزادزین (مریم) مقدس در سال 1628م به دست خواجه پِطرُس ولیجانیان، بازرگان معروف دوران صفوی، بنا شده و مدفن وی و چند تن از اعضای خانواده اش نیز در حیاط کلیسا قرار دارد. کلیسای بـِتقـِحـِم را می­توان هم از نظر نقاشی­های زیبای دیوارهای داخلی و هم از نظر نمای خارجی باشکوه­ترین کلیسای اصفهان دانست. به خصوص اینکه دارای بزرگ­ترین گنبد در میان کلیساهای جلفای اصفهان است.

پلان کلیسا از نوع تالارهای گنبددار مستطیل شکل است که در جهت شرقی-غربی قرار گرفته و دارای گنبدی دوجداره با هشت نورگیر در قسمت پایین گنبد است. بنا هیچ گونه تزیین خارجی ندارد و ارتفاع آن از سطح زمین 25 و قطر آن 11 متر است. گنبد با چهار قوس به چهار ستون بزرگ متصل به دیوارهای شمالی و جنوبی بنا تکیه کرده. در سمت غربی کلیسا و در قسمت جلوی ورودی اصلی ایوانی دو طبقه قرار دارد و در بالای آن ناقوس خانه­ ی کلیسا، که در سال 1897م بنا شده، قرار گرفته است. مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت­اند از خشت و آجر. دیوارهای داخلی با گچ پوشانده شده­اند و بر روی تمامی آنها نقاشی­ هایی با موضوعاتی برگرفته از کتاب مقدس نقش بسته. در قسمت پایین دیوارها نیز از کاشی های لعابدار به رنگ­های نیلی و آبی برای تزیین استفاده شده است.

ادامه مطلب: کلیسای بـِتقـِحـِم مقدس

کلیسای هاکوپ مقدس

این کلیسا که در محله­ی میدان جلفا و در مجاورت کلیسای مریم مقدس قرار گرفته در سال 1607م بنا شده و قدیمی­ترین کلیسای ارمنیان جلفای اصفهان محسوب می­شود.

پلان اولیه­ی کلیسا به شکل صلیب بوده که به علت تخریب بازوی جنوبی آن در سال 1843م به شکل مستطیلی در جهت شرقی  غربی با ابعاد 2/12Ï9/3 متر درآمده. سه گنبد کوچک قوسی شکل آن و سقف بنا بر روی قوس­هایی تکیه کرده­اند که بر روی ستون­های پهن متصل به دیوارهای شمالی و جنوبی قرار دارند. از سه گنبد کوچک بنا گنبد میانی نسبتاً بزرگ­تر است. مصالح به کار رفته در ساختمان عبارت اند از خشت و آجر. دیوارهای داخلی با گچ و دیوارهای خارجی با کاهگل پوشانده شده­اند. در بالای ورودی اصلی کلیسا نیز دو کتیبه به زبان ارمنی مربوط به سال 1607م وجود دارد.

ادامه مطلب: کلیسای هاکوپ مقدس

 
Persian Armenian

گزارش تصویری

گالری فیلم